Nhắc đến tay vợt bóng bàn Trung Quốc Vương Mạn Dục, ấn tượng của phần lớn mọi người là cô chỉ cắm cúi đánh bóng, tính cách điềm đạm, giành chức vô địch cũng không phô trương quá mức, nổi tiếng là người hiền tính. Thế nhưng tại bán kết Grand Smash ở Thủ Cương Viên, Bắc Kinh, cô gái vốn ôn hòa này lại dừng ngay động tác giao bóng, mặt tái xanh đi tới mép sân, giơ tay chỉ lên khán đài. Chuyện này ngay trong ngày đã lên tìm kiếm nóng, có người nói cô làm quá, nhưng những ai biết đầu đuôi đều không nhịn được mà nói: đổi lại là ai cũng không chịu nổi.
Trận đó Vương Mạn Dục cuối cùng thắng Harimoto Miwa 4-1, tỷ số năm ván lần lượt là 11-8, 11-7, 7-11, 11-5, 11-8. Sự gây nhiễu xuất hiện ở giữa ván đầu, Vương Mạn Dục vừa tung bóng chuẩn bị giao thì trên khán đài đột nhiên có chuyện. Có người nói đó là một luồng đèn flash chói đến mức không mở nổi mắt, cũng có người nói đó là tiếng hét ác ý cố tình canh đúng điểm giao bóng. Dù là kiểu nào, chúng đều nhắm chính xác vào thời điểm vận động viên cần tập trung cao độ nhất.
Chuyện này trông như một sự cố ngẫu nhiên, nhưng những người hiểu nội tình đều rõ, việc quấy rối nhắm thẳng vào Vương Mạn Dục đã không phải chuyện ngày một ngày hai. Cuối tháng 9, sau khi vô địch đơn nữ tại Asiad Nagoya, cô vừa cầm micro chuẩn bị trả lời phỏng vấn thì trên khán đài đã vọng xuống tiếng hét ác ý cắt ngang buổi phỏng vấn sau trận. Đến chặng Grand Smash Bắc Kinh này, ngay từ vòng đầu đơn nữ, lẫn trong tiếng cổ vũ bình thường đã có những tiếng hét lặp đi lặp lại nhắm riêng vào cô.
Ở vòng 1/16 gặp tay vợt Ấn Độ Batra, khi đối thủ ghi điểm, trên khán đài lại có người đồng thanh reo hò, còn có người cố ý hét những lời kỳ quặc khi Vương Mạn Dục giao bóng, đến cả tay vợt nước ngoài cũng nghe ra điều bất thường, không khỏi lấy làm lạ. Ở vòng 1/8 gặp đồng đội Thạch Tuân Dao, tình hình còn leo thang. Đánh đến ván quyết định, mỗi khi Vương Mạn Dục chuẩn bị giao bóng, trên khán đài lại vọng xuống tiếng cười rộ canh rất chuẩn, âm thanh không lớn nhưng lại đúng nửa giây trước khi cô vung vợt, đến cả trọng tài cũng không nhịn được mà quay lại nhìn hai lần.
Từ việc cắt ngang phỏng vấn sau trận ở Asiad, đến tiếng hét ác ý ở vòng đầu Grand Smash, rồi đến ánh đèn flash ngay khoảnh khắc giao bóng ở bán kết, người tinh ý đều thấy, đây hoàn toàn không phải sự cố do khán giả nhất thời bốc đồng. Đây là sự quấy rối liên tục, nhắm chính xác vào Vương Mạn Dục, mục đích là phá rối nhịp thi đấu của cô, khiến mỗi lần giao bóng cô đều phải phân tâm đề phòng phía sau xảy ra chuyện. Nói trắng ra, đây đâu phải xem thi đấu, mà hoàn toàn là quấy rối ngoài sân.
Trùng hợp hơn là thời điểm, Hiệp hội Bóng bàn Trung Quốc vừa công bố chế độ danh sách cấm vào sân vào ngày 7 tháng 10, nói rõ những hành vi lăng mạ, công kích nhắm vào vận động viên và huấn luyện viên không chỉ bị trình báo truy cứu trách nhiệm pháp lý, mà còn bị đưa vào danh sách đen cấm vào sân, gây nhiễu bằng thiết bị ánh sáng mạnh bị tính thẳng là vi phạm nghiêm trọng. Quy định mới công bố mới được ba ngày, Vương Mạn Dục đã gặp chuyện này ở bán kết. Nói là trùng hợp thì e rằng không ai tin, rõ ràng là có người muốn thử xem quy định mới rốt cuộc có tác dụng hay không.
Cùng ngày, cùng nhà thi đấu, bán kết đơn nam cũng xảy ra tình huống y hệt. Tay vợt số một thế giới của Nhật Bản Matsushima Sora bị đèn flash gây nhiễu, chủ động ra hiệu khiếu nại với trọng tài, kết quả trọng tài đương nhiệm lại rút cho anh một thẻ vàng. Matsushima Sora tại chỗ dang tay ngơ ngác, chuyện này còn được truyền thông Nhật Bản đưa tin rầm rộ, đến cả Harimoto Tomokazu sau trận cũng than phiền rằng cảm giác như cả khán đài đều là đối thủ.
Quy định viết trên giấy, nhưng khi thực thi lại không thống nhất tiêu chuẩn, đây mới là điều khó xử nhất. Vương Mạn Dục tự mình đứng ra ngăn chặn, nhận được tràng pháo tay của khán giả tại chỗ; Matsushima Sora tìm trọng tài khiếu nại, ngược lại bản thân lại nhận thẻ vàng. Dù kết quả cuối cùng thế nào, người phải trả giá cho lỗi của người khác vẫn luôn là những vận động viên chỉ biết thật thà đánh bóng.
Tình trạng này thực ra không chỉ riêng bóng bàn Trung Quốc mới có, nửa đầu năm nay ở vòng play-off CBA cũng từng xảy ra chuyện khán giả dùng bút laser chiếu vào cầu thủ, giải đấu khi đó cũng tuyên bố sẽ lập danh sách đen, nhưng cách thực thi ở các khu vực thi đấu khác nhau một trời một vực. Có khu vực trục xuất thẳng khán giả vi phạm ra khỏi sân, có nơi chỉ nhắc nhở miệng vài câu là xong. Quy định có thực sự có sức răn đe hay không chưa bao giờ chỉ cần viết ra là được, mà phải xem trọng tài tại chỗ, an ninh, quản lý nhà thi đấu cả một quy trình có theo kịp hay không.
Hiện nay công tác an ninh tại các giải bóng bàn phần lớn tập trung vào việc chống xông vào sân, phòng sự cố lớn, còn những kiểu gây nhiễu cường độ thấp như đèn flash, cố ý hét lớn thì quả thực chưa có kinh nghiệm xử lý thành thục. Cũng khó trách khi vận động viên gặp phải, chỉ có thể tự mình đứng ra giải quyết vấn đề.
Nói lại về phản ứng của Vương Mạn Dục lần này, thực ra rất thu hút người hâm mộ. Cô không nuốt giận nhẫn nhịn cho qua, cũng không làm ầm lên cãi nhau với khán giả tại chỗ. Phát hiện bị gây nhiễu liền dừng bóng tìm đến, nhân viên tới xử lý xong, cô quay về sân hít một hơi thật sâu, đánh thế nào vẫn đánh thế ấy. Cả trận đấu cô không xin tạm dừng lần nào, hoàn toàn dựa vào khả năng điều chỉnh tại chỗ của bản thân để ổn định cục diện.
Ván thứ ba Harimoto Miwa đổi sang kiểu giao bóng chặt, độ xoáy và điểm rơi thay đổi hoàn toàn, ban đầu Vương Mạn Dục chưa thích nghi, thua ván này 7-11. Sang ván sau cô nhanh chóng nắm rõ chiêu thức của đối thủ, thắng lại 11-5. Cách xử lý vấn đề như vậy thật sự quá đúng với tính cách của cô suốt bao năm nay.
Vương Mạn Dục xưa nay không giỏi kể khổ than vãn trước ống kính, cũng không chạy lên mặt trận dư luận để tranh cãi đúng sai với ai. Gặp chuyện, logic của cô rất đơn giản: trước tiên giải quyết rắc rối trước mắt, sau đó quay về bàn bóng, dùng thành tích để lên tiếng. Lần này thắng bán kết xong, ở chung kết cô thắng trắng Sato Hitomi 4-0, giành cả hai chức vô địch đơn nữ và đôi nữ, trở thành tay vợt đầu tiên trong lịch sử Grand Smash Trung Quốc giành trọn hai chức vô địch tại cùng một chặng, và nhờ thành tích này trở lại ngôi số một thế giới đơn nữ.
Bao năm đánh với bóng cắt, chính cô cũng than là đánh rất cực, lần này đã kiên cường gánh về hai chức vô địch nặng ký nhất. Nhiều người đồng cảm với lần nổi giận này của Vương Mạn Dục, chính vì ngày thường cô quá ít khi nổi giận. Một người lúc nào cũng mặt không biểu cảm cắm cúi đánh bóng, lại có thể đứng ra phản đối thẳng mặt ngay tại chỗ, chỉ có thể nói chuyện này thực sự đã vượt quá giới hạn.
Thực ra việc các tay vợt bóng bàn Trung Quốc bị fan cực đoan quấy rối đã chẳng còn là chuyện mới. Phàn Chấn Đông trước đây từng bị bám đuôi, vây chặn trong thời gian dài, thậm chí phòng khách sạn cũng bị người lạ xông vào; khi đó anh nói "khẩn cầu người hâm mộ cho phép tôi làm một người bình thường", nói "thể thao không nên biến thành chiến trường của fandom", đến bây giờ vẫn không hề lỗi thời. Vương Sở Khâm trước đây cũng từng giận dữ chỉ vào ánh đèn flash gây nhiễu trên sân, còn Vương Hạo thì bị vây chặn lăng mạ trong lối đi nhà thi đấu đến mức phải báo cảnh sát.
Từ Phàn Chấn Đông đến Vương Sở Khâm rồi đến Vương Mạn Dục, gộp những chuyện này lại đã sớm cho thấy vấn đề không nằm ở vận động viên, mà nằm ở bộ phận người không tuân thủ quy tắc trên khán đài. Tối hôm đó Vương Mạn Dục chỉ làm một việc trực tiếp nhất: chỉ về hướng kẻ gây rối, rồi quay lại thắng trận đấu đáng phải thắng.
Giờ quy định mới đã ra, chế độ danh sách cấm vào sân cũng đã được công bố, nhưng để quy định thực sự "mọc răng", không thể cứ trông vào việc vận động viên hết lần này đến lần khác tự mình đứng ra giải quyết. Mua vé vào sân xem bóng là mua quyền được xem thi đấu, không phải mua sự tự tin để gây nhiễu trận đấu của người khác, đạo lý này nhiều người vẫn chưa hiểu.
Trọng tài gặp chuyện này nên phạt thế nào, cần có một tiêu chuẩn rõ ràng thống nhất toàn quốc, không thể để kẻ gây rối vô sự mà vận động viên khiếu nại lại bị thẻ. Điều càng cần làm được là để những vận động viên chăm chỉ đánh bóng không phải tự mình đi ra mép sân giải quyết những chuyện tồi tệ này, chỉ cần yên tâm đứng bên bàn bóng làm tốt việc của mình là đủ.
